Nghĩ phát điên

2009 Tháng Mười Một 24
bởi thichhoctoan

Một entry khác của cụ Hinh.

————————————————————-

Quan sát các con vật, hình như chúng chỉ điên cái đầu khi mà hệ thần kinh bị tổn thương về mặt thực thể, đại đa phần là vậy.

Cả thế giới có dạo chết khiếp với bệnh bò điên, mấy vị sành ăn khi nấu phở không dám cho đuôi bò vào nồi nữa.

Còn lại thì các con vật có vẻ rất tôn trọng môn logic. Cụ Hinh thấy giao tiếp với chúng dễ dàng, có đầu có đuôi. Tóm lại thì mình hiểu được chúng, chúng hiểu được mình. Quan hệ giữa mình với chúng rất bền vững, miễn là hai bên tôn trọng cái giao diện giao tiếp tốt đẹp đã thiết lập nên. read more…

Chicago

2009 Tháng Mười Một 23
bởi thichhoctoan

Yêu hình (2)

2009 Tháng Mười Một 22
bởi thichhoctoan

 

 

 

 


Hình trên là một tác phẩm tiêu biểu của Sol Lewitt bầy ở MOMA. Những đường phấn trắng đều đặn kẻ trên bức tường đen hấp dẫn tôi kỳ lạ. Tôi có một lý thuyết thế này, không biết các nhà phê bình nghệ thuật có đồng ý không. Mắt ta ưa nhìn cái gì cân đối , nhưng não bộ thì không ưa những gì quá hiển nhiên. Có kẻ suốt đời đi tìm cái đối xứng không hiển nhiên trong vạn vật. Đó là kẻ yêu hình.

Nếu tinh ý, bạn đã phát hiện ra rằng nếu xóa hết các vạch phấn và chỉ giữ lại các điểm dừng, các điểm gãy khúc, các điểm này tạo thành một lưới nguyên trên mặt phẳng. Anh Sol Lewitt là người tiên phong trong phong trào khái niệm, mỗi tác phẩm nghệ thuật là một khái niệm. Anh mô tả cái khái niệm bằng ngôn ngữ, để cho người khác thực hiện nó. Bức đen trắng này do một bạn Nhật bản nào đó thực hiện.  Có cực đoan quá không ?

Entry này nối tiếp entry nào ?

Xe đạp

2009 Tháng Mười Một 18
bởi thichhoctoan
Cuộc thảo luận về chủ đề anh DTS đi xe đạp sôi nổi không ngờ. Bạn NQH được trao giải lời giải gần đúng nhất. Ht xin trình bày tỉ mỉ hơn lời giải. Âu cũng là một dịp tốt để luyện võ tính toán vô cùng bé.

Điểm tiếp xúc của bánh sau với mặt đất tại thời điểm t ký hiệu là S(t). Điểm tiếp xúc của bánh trước là T(t). Ta giả sử khi biến t đi từ 0 đến 1 thì S(t)T(t) vẽ lên mặt phẳng hai đường cong trơn khép kín. Ta giả thiết hai đường cong này không giao nhau. Hai nhận xét cơ bản là :

1) Khoảng cách l giữa hai điêm S(t), T(t) không thay đổi theo thời gian.

2) Tại thời điểm t, S(t) di chuyển vê hướng T(t).

Ta muốn tính diện tích hình vành khăn giới hạn bởi hai đường cong S(t)T(t). Phải nhờ cậy tới võ cần câu lươn. Thử tính xem trong một khoảnh khắc vô cùng bé từ t đến t'=t+\epsilon, diện tích quét là bao nhiêu. Nguyên tắc tính toán thực ra rất đơn giản. Cần nhập tâm hai điều. Một là đại lượng vô cùng bé \epsilon thỏa mãn \epsilon^2=0. Hai là ta muốn tính xem diện tích quét trong khoảnh khắc vô cùng bé này bằng bao nhiêu lần \epsilon. Khi đã nhập tâm được hai nguyên tắc kể trên, mọi tính toán có thể thực hiện như tập thể dục. read more…

Khuất phục thiên nhiên

2009 Tháng Mười Một 17
bởi thichhoctoan
Đến ngày 24 tháng 11 tới là tròn bảy năm. Anh bạn trẻ của tôi, Henri, mất khi mới bảy mươi bảy tuổi. Dưới đây là bản dịch một bài tôi viết bằng tiếng Pháp cho quyển sách Henri Van Regemorter (1925-2002) Parcours d’un militant biên tập bởi Alain Tessonière và Nicole Simon-Cortes, nhà xuất bản l’Harmattan.

Bức ảnh dưới đây chụp ở Meudon, nhà Henri, vào dịp cụ Ngụy Như Công Tum sang thăm Paris trong thời gian chiến tranh chống Mỹ. Cụ Tum là người cầm máy ảnh. Henri đứng bên trái cụ Tum. Phía bên phải ảnh, có hai nhân vật quan trọng trong lịch sử toán học : A. Grothendieck và L. Schwartz.



So với những người khác có đóng góp vào quyển sách này, tôi mới quen Henri. Mới mười hai năm. Nhưng ông và tôi đã có thời gian để nói cơ man là chuyện, và để cãi nhau không ít. Những cuộc tranh luận này làm tôi suy nghĩ nhiều, nhất là bây giờ khi Henri không còn nữa. read more…

Quay quanh mặt trời

2009 Tháng Mười Một 14
tags:
bởi thichhoctoan

OPicture 2

Ai cũng đã từng thắc mắc, tại sao vạn vật thì hấp dẫn nhau mà hành tinh của chúng  ta vẫn nhởn nhơ quay quanh chứ không bị hút tịt vào mặt trời.

Cụ Nhiêu Tân nghĩ mãi mới ra. Cụ còn nhân thể nghĩ ra cái gọi  calculus. May có cụ, không thì toàn thể các nhà toán học Mỹ sẽ đói nặng, không biết dậy cái gì. Bạn không biết chứ calculus thực ra là cần câu lươn. Nhưng vì có máu nghệ sĩ, cụ đã viết toàn bộ quyển principia với ngôn ngữ thuần túy hình học phẳng, tuyệt nhiên không trộn tí calculus nào.

Chẳng hạn cụ vẽ cái quạt như ở trên. Trục quạt O là mặt trời. Các điểm A, B, C … mô tả quĩ đạo của hành tinh quay quanh mặt trời. Nhận xét của cụ Nhiêu Tân là diện tích quét của nan quạt OA trong một đơn vị thời gian là không đổi. Vì diện tích này là không đổi, hành tinh kia khó mà tiến quá gần vào với mặt trời. read more…

Sĩ phu Á Đông

2009 Tháng Mười Một 12
bởi thichhoctoan

Bài mới của cụ Hinh. Nên đọc.

—————————————————————————

Á Đông có thể tự hào là mình đã sản sinh ra không biết bao nhiêu là sĩ phu. Ngay Cụ Hinh cũng thấp thỏm ngày nào đó không khéo cũng sẽ được gọi là sĩ phu đến nơi.

Sĩ phu chắc chỉ dưới thánh nhân một nấc, tạm gọi là phó-thánh nhân.

Á Đông mà không có sĩ phu thì hết, chả còn gì.

¨¨¨¨
Ai cứ thử đi công tác hay du lịch ra ngoài xứ Đông mà xem, thấy ngay, bao nhiêu công luyện sĩ phu của mình bay hơi sạch. Chiếu trên chiếu dưới không còn, dạy dạy bảo bảo với ai đây. Tác phong mà đĩnh đạc, chậm rãi thì không những lỡ hết mọi việc, không cẩn thận còn bị người ta dẫm lên chân, xô phải người. Đi bộ không thôi cũng phải hòa tốc độ với mọi người. Sĩ phu lái xe đường cao tốc, nhanh quá thì bị chụp ảnh, mà lái chậm quá có khi ôtô cảnh sát nhảy ra tóm cổ điệu về, phạt cho cái tội “đi quá chậm, ảnh hưởng xấu tới giao thông”, mất tiền, mất điểm bằng lái.

Tây ngu, không biết xử “có lý có tình”, chả trách không có mấy sĩ phu! read more…

Obsession diabolique

2009 Tháng Mười Một 12
bởi thichhoctoan

Thổi sáo chăn châu

2009 Tháng Mười Một 11
bởi thichhoctoan

Nhót thêm một đặc sản của cụ Hinh :

—————————————————————–

Ngồi rỗi thổi sáo lại mấy mẩu chèo ta, xem mấy nốt ngũ âm bày trận vòng quanh thế nào, thoạt nghe giọng ai thả điệu chèo ngoài cổng khéo thế.

« Này chị em ơi, ra đây hát với Cụ Hinh !

Vââââââââânnng…

Trâu này rồi người khác cưỡi….

Dạạạạạạạạạạạạạạ….

Sáo này rồi người khác thổi

Đúng quá rồồồồồồồồồồồi………

«

Quay ra, lại Ông Trang Châu! Vui thế!

- Cụ Hinh mạnh giỏi chứ ? Ta thuận đường vãn cảnh vào thăm Cụ đây. Cũng phải mời được ta chén rượu chứ…

Hôm trước ta có nghe Ông nói đến chăn trâu thổi sáo, thật nhé, Ông chả hiểu gì cái xứ Đông nhà mình.

- Mời Trang Châu khai vị đã. Làm gì vội chuyện thế !

Bao giờ ta chả coi Ông hơn ta một đầu. Ông cứ dạy thôi !

- Ông Hinh à, người xứ Đông họ thổi sáo mỗi người một phách, nhưng lại giống hệt nhau. Khó là cho cùng nhịp điệu thôi, chứ còn không thể khác nhau được.

Cũng có lúc họ thổi cùng đấy, nhưng phải có lợi bày ra, hoặc bị thúc ép, lúc đấy họ làm « đồng ca », nghĩa là giống hệt nhau, hơi lệch thôi. read more…

Cụ Minh thông hinh

2009 Tháng Mười Một 8
bởi thichhoctoan

Nhặt một quả khô bên vườn cụ Hinh về cho cả nhà cùng xơi.

———————————————————————

- Cụ Hinh ơi, thế nào là nói chuyện thông minh?
- Làm cho người góp chuyện thấy mình thông minh ra.

- Thế nào là đánh cờ thông minh.
- Làm cho đối thủ thấy mình hoá ra vẫn cứ ngu.

- Vậy thế nào là nhan sắc thông minh?
- Anh La à, lâu quá nay anh có câu hỏi thật thông minh!
Câu hỏi thông minh là câu hỏi muốn hiểu ra sao thì hiểu, làm cho người thông minh thấy mình ngu, người ngu tưởng mình thông minh.

Cho nên nhan sắc thông minh là thế này :

“Quân tử dùng dằng đi chẳng được
Đi thì cũng dở, ở không xong”

Còn chàng Elvis thì dằn vặt mãi :

“Shall I stay?
Woud it be a sin?
If I can’t help falling in love with you“